Τα θαλάσσια ρεύματα

Γιατί υπάρχουν τα ρεύματα;

Τα ρεύματα στην επιφάνεια της θάλασσας πολλές φορές είναι πανίσχυρα και προκαλούνται κυρίως από τους ανέμους. Τα ρεύματα του βυθού κινούνται πιο αργά και οφείλονται στη διαφορά της πυκνότητας του νερού.

Όσο πιο παγωμένο και αλμυρό είναι το νερό, όπως συμβαίνει σε περιοχές κοντά στους πάγους, τόσο μεγαλύτερη είναι η πυκνότητά του. Έτσι, γίνεται βαρύτερο και κατεβαίνει προς τον βυθό, όπου μετακινείται πολύ αργά. Στην επιφάνεια αντικαθίσταται από ελαφρύτερο νερό, δημιουργώντας έναν συνεχή κύκλο κίνησης των θαλάσσιων ρευμάτων.

Γιατί τα ρεύματα είναι τόσο σημαντικά;

Τα θαλάσσια ρεύματα είναι πολύ σημαντικά, γιατί μετακινούν και ανανεώνουν τα νερά των ωκεανών και συμβάλλουν στη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών.

Επιπλέον, πολλά ρεύματα της επιφάνειας μεταφέρουν θερμότητα με αποτέλεσμα να επηρεάζουν το κλίμα των ηπείρων. Για παράδειγμα, η Δυτική Ευρώπη επηρεάζεται σημαντικά από το θερμό ρεύμα του Gulf Stream. Χωρίς την επίδρασή του, ο χειμώνας σε ορισμένες περιοχές της Δυτικής Ευρώπης θα ήταν πολύ πιο ψυχρός.

Με τον ίδιο τρόπο, ορισμένα ψυχρά ρεύματα βοηθούν να μετριάζονται οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες στις τροπικές περιοχές.

Τα θαλάσσια ρεύματα είναι επίσης σημαντικά για πολλά θαλάσσια ζώα. Για παράδειγμα, οι μικρές θαλάσσιες χελώνες μπορούν να παρασύρονται από τα ρεύματα, ταξιδεύοντας προς περιοχές όπου βρίσκουν την απαραίτητη τροφή τους.

Γιατί οι ψαράδες ανησυχούν για το φαινόμενο Ελ Νίνιο;

Στις ακτές του Περού κινείται ένα ψυχρό θαλάσσιο ρεύμα, που συνδέεται με τους ανέμους της περιοχής. Το ψυχρό νερό είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και πλαγκτόν και, έτσι, προσελκύει πολλά ψάρια.

Ορισμένες φορές, όμως, η κατεύθυνση και η ένταση των ανέμων αλλάζουν. Τότε το ψυχρό ρεύμα εξασθενεί και τη θέση του παίρνει θερμότερο νερό, που συνδέεται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο.

Κατά τη διάρκεια του Ελ Νίνιο, η θερμοκρασία της θάλασσας στις συγκεκριμένες περιοχές μπορεί να αυξηθεί σημαντικά. Το νερό περιέχει λιγότερα θρεπτικά συστατικά, με αποτέλεσμα να μειώνεται το πλαγκτόν. Έτσι, τα ψάρια δυσκολεύονται να βρουν αρκετή τροφή και μετακινούνται σε άλλες θαλάσσιες περιοχές.

Γιατί η Ναμίμπια αποκαλείται «Έρημος της Ακτής των Σκελετών»;

Στα παράλια της Ναμίμπια, στην Αφρική, συναντώνται ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και συχνές ομίχλες. Η περιοχή είναι γνωστή ως Ακτή των Σκελετών, λόγω των πολλών ναυαγίων που βρίσκονται στις ακτές της.

Στο παρελθόν, οι δύσκολες συνθήκες της θάλασσας και οι ισχυροί άνεμοι και ρεύματα προκαλούσαν πολλά ναυάγια. Έτσι, η ακτή απέκτησε τη φήμη ενός τόπου γεμάτου ναυάγια και απομεινάρια ζώων.

Γιατί παλαιότερα οι ναυαγοί έριχναν στη θάλασσα μπουκάλια με μηνύματα;

Οι ναυαγοί έριχναν στη θάλασσα μπουκάλια με μηνύματα, ελπίζοντας ότι τα θαλάσσια ρεύματα θα τα μετέφεραν μέχρι κάποια ακτή, όπου κάποιος θα τα έβρισκε.

Πράγματι, ένα μπουκάλι μπορεί να διανύσει πολλά χιλιόμετρα με τη βοήθεια των θαλάσσιων ρευμάτων. Ωστόσο, οι ναυαγοί έπρεπε να έχουν μεγάλη υπομονή, καθώς δεν μπορούσαν να γνωρίζουν πού και πότε θα έφτανε το μήνυμα.

Τα θαλάσσια ρεύματα

Τα θαλάσσια ρεύματα μοιάζουν με μεγάλα ποτάμια χωρίς όχθες, τα οποία διατρέχουν τεράστιες εκτάσεις στην επιφάνεια ή στα βαθύτερα στρώματα της θάλασσας.

Υπάρχουν θερμά και ψυχρά ρεύματα, τα οποία μεταφέρουν νερό και θερμότητα από μια περιοχή σε άλλη και επηρεάζουν σημαντικά το θαλάσσιο περιβάλλον και το κλίμα.

Μια σχεδία, αν παρασυρθεί από ένα ισχυρό θαλάσσιο ρεύμα, μπορεί να διανύσει περισσότερα από 200 χιλιόμετρα μέσα σε μία ημέρα.

Τα κύρια θαλάσσια ρεύματα επηρεάζονται από την περιστροφή της Γης. Εξαιτίας του φαινομένου Coriolis, η κίνησή τους εκτρέπεται προς τα δεξιά στο βόρειο ημισφαίριο και προς τα αριστερά στο νότιο ημισφαίριο.