Ο φόβος και η γαλήνη

Ο φόβος και η γαλήνη

«Ποτέ δεν φοβόταν τόσο πολύ ο άνθρωπος τη φτώχεια, την αρρώστια και τον θάνατο, όσο το φοβάται τώρα που δεν φοβάται τον Θεό», γράφει ο Φώτης Κόντογλου. Μια φράση αιχμηρή, που δεν χαϊδεύει αυτιά, αλλά φωτίζει μια βαθιά ανθρώπινη αγωνία.

Όταν ο Θεός απουσιάζει από το κέντρο της ζωής, ο άνθρωπος μένει μόνος απέναντι στα όριά του. Και τότε οι φόβοι πολλαπλασιάζονται. Η ανασφάλεια για το αύριο, ο τρόμος της απώλειας, η αγωνία του θανάτου γίνονται δυσβάσταχτα βάρη. Δεν είναι η εποχή που άλλαξε· είναι το σημείο αναφοράς που χάθηκε.

Δεν είναι τυχαίο πως λέγεται ότι «όλοι φοβούνται εκείνον που τον Θεό φοβάται». Όχι γιατί αυτός απειλεί, αλλά γιατί δεν χειραγωγείται. Έχει εσωτερική ελευθερία. Δεν εξαρτάται από φόβους, πιέσεις ή εκβιασμούς.

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος το διατύπωσε με ακρίβεια: ο Θεός εμπνέει δύο αισθήματα. Φόβο, όταν Τον αισθανόμαστε έξω από εμάς, σαν κάτι ξένο και απόμακρο. Και γαλήνη, όταν Τον αισθανόμαστε μέσα μας, ταυτισμένο με την ίδια μας την ύπαρξη.

Ίσως τελικά ο αληθινός φόβος να μην είναι ο φόβος του Θεού, αλλά η απουσία Του. Και η αληθινή ειρήνη να γεννιέται εκεί όπου ο άνθρωπος παύει να Τον βλέπει ως απειλή και αρχίζει να Τον ζει ως παρουσία.